Wil je dat er na het weekend echt iets verandert, dan levert een goede workshop meer op dan een teamuitje. Een uitje geeft een fijne dag, maar maandag staat iedereen weer aan dezelfde lijn met dezelfde storingen en dezelfde ergernissen. Een workshop die over het werk zelf gaat, eindigt met afspraken waar het team de volgende ochtend mee begint. Een uitje is prima, alleen niet als oplossing voor een team zonder energie.
Wat levert een teamuitje wel op?
Ik ben niet tegen teamuitjes. Een dag karten, een barbecue na de zomer, een borrel waar de ploegen elkaar eens spreken zonder het lawaai van de lijn. Dat is gezellig en het is goed dat het er is. Mensen leren elkaar kennen buiten het werk, en dat helpt.
Maar wees eerlijk over wat je ervan mag verwachten. Een uitje geeft een goede dag. Het verandert niets aan het werk zelf. De storing die elke week terugkomt, is er maandag nog steeds. De planning die niemand kan lezen ook. En de operator die al twee jaar een idee heeft maar het nergens kwijt kan, gaat na de barbecue niet ineens meedenken.
Waarom is maandag alles weer hetzelfde?
Omdat energie op de werkvloer niet uit één dag komt, maar uit het werk zelf. Als oud-fabrieksdirecteur heb ik genoeg uitjes meegemaakt om dat te weten. De sfeer was prima op de dag zelf. Een week later was het effect weg.
Wat mensen energie kost, zit in het dagelijkse werk: wachten op onderdelen, problemen die blijven terugkomen, niet gehoord worden, niet weten waar je deze week naartoe werkt. Wat ze energie geeft, zit daar ook: een helder doel, een probleem dat eindelijk is opgelost, een teamleider die vraagt wat jij zou verbeteren. Daar verandert een uitje niets aan.
Daarom zeg ik altijd: je team heeft geen extra teamuitje nodig, maar een nieuwe dosis energie in het werk zelf.
Versterkt een uitje de onderlinge band dan niet?
Een beetje. Maar vertrouwen ontstaat niet tijdens een dag teambuilding. Het ontstaat in de dagelijkse momenten: een luisterend oor, eerlijke feedback, een leidinggevende die toegeeft dat hij iets fout deed. Daar moet je het werk voor gebruiken, niet een vrije dag.
Op de Veluwe werkte ik in een fabriek met 250 medewerkers en veel interne conflicten. Wat daar hielp, was geen groot evenement. We verbonden de afdelingen rond verbeterthema's en stapten af van de jaarlijkse bijeenkomst. In plaats daarvan gingen we elk kwartaal in kleine groepjes met elkaar in gesprek. In de eerste maanden kwamen er meer dan 300 verbeterideeën van de werkvloer. Dat is de band die je zoekt: samen beter willen worden in het werk dat je elke dag doet.
Wat doet een goede workshop anders?
Een workshop werkt alleen als hij over het echte werk gaat. Niet over teamrollen in het algemeen, niet over een spel dat los staat van de fabriek, maar over jullie eigen werkvloer. Drie dingen maken het verschil:
- Het gaat over wat energie geeft en wat energie kost in jullie eigen werk.
- Mensen ontdekken wat ze zelf kunnen veranderen, zonder op een ander te wachten.
- Je eindigt met een paar concrete, kleine acties waar je de volgende ochtend mee begint.
Dat laatste is het belangrijkst. Grote plannen roepen weerstand op, kleine acties krijg je wel van de grond. In Gorinchem heb ik gezien hoe ver je komt met kleine stappen: kapotte onderdelen repareren, rommel opruimen, leesbare planningen maken. Binnen een jaar steeg de productie met 21% en daalden de kosten per ton eindproduct met 36%. Dat begon niet met een uitje, maar met elke dag kleine, praktische vragen op de werkvloer.
Met wie doe je zo'n workshop?
Begin bij het leiderschapsteam: directie, managers en teamleiders samen. Dat klinkt misschien omgekeerd, want de energie moet toch op de vloer komen? Juist daarom. De teamleider bepaalt voor een groot deel hoe de dienst van een ploeg verloopt. Als het leiderschapsteam dezelfde taal spreekt en dezelfde eerste stappen zet, merken de operators dat binnen een paar weken. Wat een goede teamleider anders doet, maakt meer verschil dan welk uitje ook.
Doe het op je eigen locatie, dicht bij de werkvloer. Dan heb je de lijn, de borden en de knelpunten waar je het over hebt gewoon om de hoek. Een zaaltje in de bossen is gezellig, maar ver van het werk.
Hoe weet je of het iets heeft opgeleverd?
Een uitje beoordeel je aan de sfeer op de dag zelf. Een workshop beoordeel je een paar weken later. Zijn de afgesproken acties gedaan? Is die storing opgelost? Komen er meer ideeën van de vloer? Praten de ploegen anders met elkaar bij de overdracht?
Bij De FunFabriek is de FunWorkshop daarom geen eindpunt, maar een begin. In de praktijk zie ik de eerste effecten van serieus werken aan werkplezier na twee tot drie maanden. Wie het volhoudt, haalt binnen maanden minimaal 10% meer productiviteit. Dat noem ik de 10%-regel.
Mijn advies: houd je teamuitje, want gezelligheid is waardevol. Maar verwacht er geen verandering van. Wil je dat maandag anders is, investeer dan in het werk zelf.
Veelgestelde vragen
Werkt een teamuitje als teambuilding?
Een uitje helpt mensen elkaar beter te leren kennen en dat is waardevol. Voor blijvend betere samenwerking op de werkvloer staat het te ver van het dagelijkse werk, dus het effect is vaak snel weer weg.
Wie moet er meedoen aan een workshop over werkplezier?
Begin met het leiderschapsteam, van directie tot teamleiders. Zij bepalen hoe de dag van de ploegen eruitziet, dus daar begint de verandering.
Hoe lang duurt de FunWorkshop?
De FunWorkshop duurt een dagdeel, een ochtend of een middag, op je eigen locatie. Lang genoeg om concrete acties af te spreken, kort genoeg om naast de productie in te plannen.
Wanneer kies je toch voor een teamuitje?
Als je doel gezelligheid en elkaar ontmoeten is, bijvoorbeeld na een drukke periode of als er veel nieuwe collega's zijn. Kies het niet als antwoord op lage energie, conflicten of terugkerende problemen in het werk.
Een dagdeel dat maandag verschil maakt
In de FunWorkshop ontdekt je leiderschapsteam waar de energie weglekt en legt het drie concrete verbeteracties vast.
Bekijk de FunWorkshop