Een zieke werknemer kost grofweg 250 tot 400 euro per dag, en met vervanging meer (schattingen van onder meer NN en MKB Servicedesk, 2025). Dat is meer dan het loon dat je doorbetaalt: ook vervanging, overuren, gemiste productie en fouten van invallers tellen mee. Voor een productiebedrijf met 100 medewerkers en een verzuim van 6,2 procent loopt dat op tot ruim 4 ton per jaar.

Waar zit het geld?

Bij verzuim denken de meeste mensen aan het loon dat je doorbetaalt. Dat is maar een deel van de rekening. In een fabriek komen er posten bij die je niet terugziet op één regel in de boekhouding.

  • Loon. Je betaalt iemand die er niet is.
  • Vervanging. Een uitzendkracht of invaller komt bovenop het loon dat je al betaalt.
  • Overuren. Collega's vangen het op met extra diensten. Dat kost toeslagen, en op den duur energie.
  • Gemiste productie. Draait de lijn met een man minder, dan draait hij langzamer of staat hij stil.
  • Fouten van invallers. Wie de machine niet kent, maakt meer afkeur en heeft meer tijd nodig om om te stellen.
  • Tijd van de leiding. Roosters omgooien, gesprekken voeren, invallers inwerken. Dat is tijd die de teamleider niet op de vloer staat.

Tel je dat bij elkaar op, dan kom je op de bedragen die NN en MKB Servicedesk in 2025 noemden: grofweg 250 tot 400 euro per dag, en met vervanging nog meer.

Rekenvoorbeeld: een fabriek met 100 medewerkers

Laten we het concreet maken. Dit is een rekenvoorbeeld, geen meting bij een bestaand bedrijf, maar de getallen zijn niet uit de lucht gegrepen.

Neem een productiebedrijf met 100 medewerkers. Iedereen heeft ongeveer 220 werkdagen per jaar. Het verzuim ligt op 6,2 procent, het gemiddelde van de industrie in 2025 volgens het CBS.

100 medewerkers keer 220 dagen is 22.000 werkdagen. Daarvan is 6,2 procent verzuim: ongeveer 1.360 dagen per jaar. Reken je met 300 euro per dag, in het midden van de bandbreedte, dan kost verzuim dit bedrijf ruim 4 ton per jaar. Met 250 euro per dag is het ruim 3,4 ton, met 400 euro bijna 5,5 ton.

Nu de omgekeerde som. Eén procentpunt minder verzuim, van 6,2 naar 5,2 procent, scheelt 220 verzuimdagen. Dat is ongeveer 66.000 euro per jaar. Elk jaar opnieuw.

Waarom verzuim in een fabriek extra hard aankomt

Op een kantoor blijft werk soms een dag liggen en wordt het later ingehaald. In een fabriek gaat dat meestal niet. De lijn moet bemand zijn, de ploeg moet compleet zijn, de order moet de deur uit. Ontbreekt er iemand, dan moet het gat vandaag gevuld worden.

Dat maakt de verborgen kosten groter. De invaller die de machine niet kent. De operator die van zijn eigen lijn wordt gehaald om bij te springen. De teamleider die de halve ochtend bezig is om de bezetting rond te krijgen. Niemand schrijft dat op als verzuimkosten, maar je betaalt het wel.

Vooral kort verzuim is lastig. Iemand meldt zich vroeg in de ochtend ziek, en een uur later moet de ploeg beginnen. Er is geen tijd om iets goed te regelen. Dus wordt er geschoven, geïmproviseerd en bijgesprongen, en dat zie je terug in de output van die dienst.

Wat niet in de rekensom staat

Er is nog een post die je niet in euro's uitdrukt. Op veel werkvloeren zie ik dat het steeds dezelfde mensen zijn die het gat opvullen. De betrouwbare krachten, de mensen die altijd ja zeggen. Ze draaien een extra dienst, en nog een. Tot ze zelf op zijn.

In mijn ervaring trekt verzuim zo nieuw verzuim aan. De sfeer in de ploeg wordt grimmiger, de werkdruk hoger en de kans dat de volgende uitvalt groter. In de cijfers zie je dat pas terug als het al te laat is.

Waar verdien je het terug?

Als oud-fabrieksdirecteur heb ik veel verzuimprotocollen gezien. Ze zijn nodig, maar ze gaan over wat je doet als iemand ziek is. De echte winst zit in de vraag waarom mensen thuisblijven. Hoe het voelt om op maandagochtend aan de lijn te staan. Of iemand weet wat er van hem verwacht wordt. Of de teamleider luistert.

Daar draait het om bij De FunFabriek: werkplezier als motor voor betere resultaten. In een bedrijf in de voedingsmiddelenindustrie waar ik werkte, daalde het ziekteverzuim met 50 procent. Haal je in het rekenvoorbeeld hierboven de helft van het verzuim weg, dan scheelt dat ruim 2 ton per jaar.

Begin bij de ploeg met het meeste korte verzuim. Ga erheen, vraag wat het werk zwaarder maakt dan nodig, en pak één ding aan. Dat kost je een paar uur. Zet dat af tegen 66.000 euro per procentpunt.

Wil je weten hoe jouw verzuim zich verhoudt tot de rest van de industrie, lees dan hoeveel ziekteverzuim normaal is in een productiebedrijf. En waarom werkplezier ook je productiviteit raakt, staat in de regel die elke fabrieksdirecteur moet kennen.

Veelgestelde vragen

Hoe bereken je wat verzuim jouw bedrijf kost?

Vermenigvuldig het aantal medewerkers met het aantal werkdagen per jaar en met je verzuimpercentage. Dat geeft het aantal verzuimdagen. Vermenigvuldig dat met een dagbedrag tussen 250 en 400 euro en je hebt een redelijke schatting.

Waarom lopen de schattingen zo uiteen?

Het hangt af van het loon, de functie en of je iemand moet vervangen. Een operator zonder wie de lijn niet draait, kost meer dan iemand wiens werk een dag kan blijven liggen.

Is een verzuimverzekering genoeg?

Een verzekering vangt een deel van de loonkosten op. De gemiste productie, de overuren van collega's en de fouten van invallers betaal je nog steeds zelf.

Wat is een normaal verzuimpercentage in de industrie?

In 2025 lag het ziekteverzuim in de industrie op 6,2 procent, tegen 5,4 procent voor alle sectoren samen (CBS). In het eerste kwartaal van 2026 kwam de industrie voorlopig uit op 6,7 procent.

Meer resultaat met dezelfde mensen

Verzuim terugdringen begint bij werk waar mensen graag naartoe gaan. Lees hoe je meer haalt uit de mensen die je al hebt.

Lees hoe dat werkt